Hoog cholesterol: je merkt het amper, toch telt het
Een verhoogd cholesterol laat zelden duidelijke symptomen zien. Daardoor zie je het makkelijk over het hoofd, terwijl het intussen je hart en bloedvaten kan aantasten. Als je let op kleine veranderingen in je lichaam, kun je soms op tijd bijsturen en problemen voorkomen. Hieronder staan signalen om serieus te nemen en wat je nu al zelf kunt aanpakken.
Hoe je leefstijl je cholesterol beïnvloedt
Veel bewerkte maaltijden, tussendoortjes en zoete dingen leveren vooral ongezonde vetten en suikers. Dat stuwt je LDL omhoog en drukt je HDL omlaag, waardoor je bloedvaten sneller dichtslibben. Door dagelijks te bewegen en te kiezen voor een gevarieerd, voedzaam eetpatroon kun je die verhouding juist verbeteren en je risico’s verkleinen.
Elf signalen om op te letten
1. Hardnekkige slechte adem
Ruikt je adem nog steeds niet fris, zelfs als je goed poetst, flost en spoelt? Veranderingen in speeksel en de bacteriebalans kunnen samengaan met ontregelde cholesterolwaarden. Gaat het niet over, laat je huisarts dan even meekijken.
2. Aanhoudende dorst
Heb je opvallend vaak dorst en moet je ook vaker plassen, terwijl je genoeg drinkt? Dat kan passen bij verstoringen in je bloedsuiker, wat soms samengaat met een ongunstig cholesterolprofiel. Blijft het spelen, laat je bloed dan controleren.
3. Verhoogde bloeddruk
Als vet zich opstapelt in de vaatwand, wordt de doorgang nauwer. Je hart moet dan harder werken en je bloeddruk loopt op. Die combinatie vergroot het risico voor hart en vaten, dus regelmatig meten is verstandig.
4. Instabiel evenwicht
Merk je dat je sneller uit balans raakt of dat je coördinatie hapert? Een ontregelde vetstofwisseling kan invloed hebben op je zenuwstelsel. Het oogt onschuldig, maar is wel een reden om je te laten nakijken.
5. Gele bobbeltjes op je huid
Kleine, geelachtige knobbeltjes – xanthomen – kunnen ontstaan door ophoping van cholesterol onder de huid. Ze doen meestal geen pijn, maar kunnen wel duiden op te hoge waarden. Laat je lipiden eens prikken.
6. Onrustige nachten
Val je lastig in slaap of word je geregeld wakker? Cholesterol is betrokken bij de productie van hormonen die je slaap-waakritme sturen. Als die balans verstoord is, merkt je nachtrust dat.
7. Snel kortademig
Sta je al te hijgen na een trap of klein ommetje? Vernauwde vaten voeren minder zuurstofrijk bloed aan naar spieren en longen. Kortademigheid is een signaal om serieus te nemen.
8. Te weinig beweging
Veel zitten laat je HDL dalen en je LDL stijgen. Daardoor worden je vaten gevoeliger voor plaquevorming. Dagelijks wandelen, fietsen of wat krachttraining helpt je waarden vaak al snel verbeteren.
9. Steeds je keel moeten schrapen
Heb je telkens de neiging je keel te schrapen zonder duidelijke reden? Ook hier kan mindere doorbloeding klachten geven. Geen hard bewijs, wel een seintje om breder te laten onderzoeken.
10. Aanhoudende vermoeidheid
Voel je je constant moe, zelfs na goed slapen? Als vernauwde vaten minder zuurstof bij je organen en spieren brengen, raak je sneller uitgeput. Dat is meer dan alleen ‘drukte’ en verdient aandacht.
11. Geheugen- of woordvindproblemen
Komen namen niet meer zo snel of zoek je vaker naar woorden? Aangetaste bloedvaten in de hersenen kunnen geheugen en taal beïnvloeden. Neem dit serieus en laat je waarden nakijken.
Wat je meteen kunt doen
Herken je een of meer van deze signalen? Laat je cholesterol testen bij de huisarts; dat is de eerste stap. Ondertussen kun je jezelf helpen met: meer groenten, peulvruchten, volkorenproducten en (vette) vis; minder ultrabewerkte snacks; elke dag bewegen; stoppen met roken; en alcohol beperken. Kleine, haalbare veranderingen leveren vaak snel winst op voor hart en vaten.
