Heb je als asielzoeker in Nederland een flinke spaarpot, dan ga je binnenkort een deel van je verblijf in de opvang zelf betalen. De Raad van State heeft daar nu definitief groen licht voor gegeven.
Komt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) te laat met een besluit over je asielaanvraag, dan heb je recht op een financiële vergoeding. Officieel heet dat een dwangsom, maar onder asielzoekers hoor je vaker ‘wachtgeld’. Het idee is eenvoudig: zo komt er druk op de overheid om sneller te beslissen.
In 2024 liep dat flink uit de hand. In bijna 30.000 zaken moest de staat een dwangsom uitbetalen. Alles bij elkaar kostte dat de schatkist 36,8 miljoen euro. Als aanvrager kon je tot wel 37.500 euro krijgen, waardoor sommige asielzoekers inmiddels een stevig bedrag op de rekening hebben staan.
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) mag voortaan mensen met genoeg eigen middelen een eigen bijdrage laten betalen voor hun verblijf. Daarbij kijken ze naar je totale vermogen. Voor alleenstaanden ligt de grens op 8.000 euro; voor samenwonenden of gezinnen is de drempel 16.000 euro. Zit je daarboven, dan kun je worden aangeslagen voor kosten zoals onderdak, sanitaire voorzieningen en eten.
Niet iedereen kon zich daarin vinden. Een groep asielzoekers stapte naar de rechter en stelde dat die dwangsommen juist zijn bedoeld als vergoeding voor het lange wachten en daarom niet als vermogen mogen worden meegeteld. Het COA bleef echter bij zijn standpunt.
De Raad van State gaf het COA uiteindelijk gelijk. De vergoedingen tellen voortaan mee als spaargeld. Heb je dus te veel op je rekening, dan betaal je mee aan de opvang.
Volgens de hoogste bestuursrechter past dit beleid binnen de Europese regels. Die maken het mogelijk dat lidstaten een eigen bijdrage vragen aan asielzoekers met voldoende financiële middelen, zolang de basisvoorzieningen gegarandeerd blijven. Hoe hoog jouw bijdrage wordt, bepaalt het COA per persoon.
Kort samengevat: de kosten voor asielopvang lopen verder op, de procedures blijven traag en asielzoekers met een goed gevulde rekening moeten nu zelf meebetalen. Of je dat eerlijk vindt, daarover kun je van mening verschillen, maar juridisch is de knoop doorgehakt.
