Herken je dit? Alwéér gecontroleerd bij de zelfscan
Zelfscannen is lekker vlot: je loopt erdoorheen, tikt je boodschappen langs de scanner en hop, je staat weer buiten. Toch hebben veel mensen het gevoel dat juist zij opvallend vaak worden gecheckt. Even wachten tot er iemand komt, soms zelfs alles opnieuw laten scannen… bloedirritant en ook een beetje ongemakkelijk. Zeker als je niks verkeerd hebt gedaan. Waarom lijk jij dan steeds aan de beurt? En kun je die kans kleiner maken?
Waarom winkels controleren bij de zelfscan
Zelfscankassa’s besparen tijd en personeel, maar ze brengen ook extra risico met zich mee. Bij zelfscan gaat er simpelweg vaker iets mis dan aan een gewone kassa: een streepjescode die niet pakt, een item dat onderin je mandje blijft liggen, of iemand die bewust een ‘foutje’ maakt. Voor winkels is dat allemaal verlies, dus zetten ze systemen in die bepalen wanneer er extra wordt gecontroleerd.
Belangrijk: dat is niet een medewerker die ‘op gevoel’ kiest. Software bekijkt jouw scans en triggert automatisch een check zodra iets afwijkt.
Zo kiest het systeem of jij eruit wordt gepikt
Controles zijn zelden helemaal willekeurig. Het systeem legt jouw handelingen naast wat gemiddeld is. Ga je razendsnel meerdere items achter elkaar scannen, dan kan dat lijken op minder zorgvuldig werken. Ben je juist traag of twijfel je veel, dan valt dat óók op. Zelfs de pauzes tussen twee scans tellen mee.
Ook de inhoud van je mandje weegt mee. Alcohol, duurdere spullen of producten die vaak ‘vergeten’ worden verhogen het risico. Je kunt ze keurig scannen, alsnog gaat de kans op een controle omhoog.
Je geschiedenis telt ongemerkt mee
Veel mensen weten het niet, maar het systeem onthoudt eerdere controles. Ging er toen ooit iets niet helemaal goed – ook al was het per ongeluk – dan telt dat later mee. De software maakt geen onderscheid tussen opzet en een slippertje. Eén vergeten artikel kan je nog een tijdje achtervolgen.
Hoe je je gedraagt bij de kassa
Niet alleen wat je scant telt, maar ook hóe je het doet. Veel om je heen kijken, vaak van hand wisselen, producten eerst neerleggen en pas later scannen: het zijn signalen die afwijken van het gemiddelde patroon. Zelfs zenuwachtig gefrunnik kan effect hebben.
Ironisch genoeg: juist omdat je bang bent voor een controle, ga je je anders gedragen, waardoor de kans toeneemt. Het systeem leest geen emoties, alleen handelingen en timing.
Drukte en tijdstip tellen mee
Het moment waarop je afrekent maakt verschil. Tijdens piekuren is de kans op controle groter, omdat winkels weten dat er dan meer fouten gebeuren. Doe je standaard boodschappen op drukke tijden, dan word je gemiddeld vaker gecheckt.
Heel vroeg of juist laat winkelen kan hetzelfde effect hebben. Met minder personeel in de buurt staat het systeem strakker afgesteld.
Zo maak je de kans op controle kleiner
Helemaal voorkomen lukt niet, maar je kunt het risico wel beperken. Werk rustig en in een vast ritme: pak één product, scan het, check of het op het scherm staat en leg het daarna pas weg. Stapel geen items op elkaar voordat ze gescand zijn en vermijd onnodige bewegingen.
Wees extra alert met grote, dure of ‘gevoelige’ artikelen. Houd ze een fractie langer voor de scanner en wacht op het piepje en de bevestiging. Haast is hier je grootste vijand.
Als je toch gecontroleerd wordt: dit helpt
Blijf rustig. Medewerkers zien je niet als verdachte; ze reageren op het signaal van het systeem. Vriendelijk en duidelijk blijven zorgt er meestal voor dat het sneller klaar is.
Boos worden of zuchten helpt je niet. Sterker nog, het maakt het ongemakkelijker en kan ervoor zorgen dat je de volgende keer weer opvalt.
Wanneer de bemande kassa handiger is
Heb je veel losse items, alcohol of allerlei aanbiedingen? Dan is de kans op extra controle hoger. In zulke situaties is een traditionele kassa vaak sneller en relaxter.
Word je bijna altijd eruit gepikt? Wissel dan eens af tussen zelfscan en een bemande kassa. Het systeem herkent patronen, en variatie kan dat patroon doorbreken.
Vergeet niet: het is niet persoonlijk
De kern: het systeem kent je gezicht, naam of intenties niet. Het kijkt puur naar data en gedrag. Dat voelt soms oneerlijk, maar het werkt voor iedereen hetzelfde. De één wordt nu eenmaal wat vaker geraakt dan de ander.
Door bewust, rustig en consequent te scannen verklein je de kans op een controle. En als je toch aan de beurt bent, zegt dat niets over jou als persoon – het is simpelweg hoe het systeem werkt.
