Nieuwe koers voor schenk- en erfbelasting in 2026
Vanaf 2026 draait de schenk- en erfbelasting op een vernieuwd regime. Het oogt misschien complex, maar met de juiste info valt het reuze mee. De overheid wil twee dingen bereiken: slimme omweggetjes dichtzetten en families meer rust en voorspelbaarheid geven. Sommige regels zijn strenger geworden, andere juist wat milder. Hieronder vind je wat er is veranderd en wat dat voor jou kan betekenen.
De hoofdlijnen: gelijker en strakker
Het nieuwe pakket leunt op drie speerpunten. Biologische kinderen tellen fiscaal voortaan net zo mee, ook zonder formele erkenning op papier. Verder pakt de Belastingdienst schijnconstructies en haastige acties vlak voor een overlijden steviger aan. En je krijgt meer tijd om de erfbelasting netjes af te handelen. Samen zorgt dit voor minder grijze zones en een menselijker afwikkeling in een emotionele periode.
Gelijke behandeling voor biologische kinderen
Een duidelijke blikvanger: voor biologische kinderen weegt de formele erkenning minder zwaar. Staat via een DNA-test vast dat jij biologisch kind bent, dan gelden dezelfde fiscale spelregels als voor erkende kinderen.
De vrijstelling voor kinderen is in 2026 € 26.230. Dat bedrag geldt nu óók voor biologische kinderen zonder officiële erkenning. Daarmee verdwijnt een oude ongelijkheid. In samengestelde gezinnen en ingewikkelde familiesituaties brengt dit helderheid en voorkomt het discussies en onverwachte kosten.
Hardere aanpak van lastminutetrucs
Sinds 2026 kijkt de fiscus kritischer naar het schuiven met vermogen aan het einde van iemands leven. Denk aan het snel verdelen van spaargeld tussen partners of het doen van forse schenkingen vlak voor een overlijden. Lijkt het vooral bedoeld om minder belasting te betalen, dan kan dat nu ongunstig uitpakken.
Grote schenkingen kort voor overlijden tellen eerder mee als nalatenschap. Ook kunstmatige verdelingen tussen partners worden sneller rechtgezet. Niet alleen de vorm telt, maar ook de gedachte erachter. Moraal van het verhaal: op het laatste moment schuiven vergroot de kans op extra heffing. Op tijd en doordacht plannen is dus belangrijker dan ooit.
Meer tijd voor je aangifte erfbelasting
Fijn voor nabestaanden: de termijn voor het doen van aangifte erfbelasting is verlengd van 8 naar 20 maanden. In de praktijk bleek 8 maanden vaak krap, zeker als je rouwt en tegelijk allerlei praktische zaken moet regelen.
Met 20 maanden heb je meer overzicht en ruimte om advies in te winnen. Dat verkleint de kans op fouten en onnodige kosten. De administratie hoeft niet meteen bovenaan je to-dolijst te staan, wat veel mensen als opluchting ervaren.
Vrijstellingen erfbelasting 2026: de bedragen
Hoeveel erfbelasting je uiteindelijk betaalt, hangt af van jouw vrijstelling. Alles boven dat bedrag wordt belast. Voor 2026 gelden de volgende vrijstellingen:
Partner: € 828.035.
Kind, pleeg- of stiefkind: € 26.230.
Kind met een handicap: € 78.671.
Kleinkind: € 26.230.
Ouders (gezamenlijk): € 62.110.
Andere erfgenamen: € 2.769.
Deze bedragen gelden per persoon, tenzij anders staat aangegeven. Vooral het verschil tussen kinderen en andere erfgenamen is fors.
Wat betekent dit in de praktijk voor jou?
Een voorbeeld helpt. Erf je als kind een woning met een waarde van € 400.000? Dan trek je eerst jouw vrijstelling van € 26.230 af. Over de resterende € 373.770 betaal je erfbelasting. Afhankelijk van de tariefschijven kan dat oplopen tot tienduizenden euro’s. Veel mensen schrikken als ze hier pas na een overlijden achter komen, dus tijdig inzicht loont.
Let ook op schenkingen van huizen. Er zijn plannen om vanaf 2027 bij het schenken van woningen de marktwaarde als basis te nemen in plaats van de WOZ-waarde. In regio’s waar de marktwaarde flink boven de WOZ uitkomt, kan dat tot hogere belasting leiden. Neem dit mee als je overweegt een huis aan je kinderen te schenken.
Kort gezegd: snelle trucjes om belasting te ontwijken werken minder goed, maar je krijgt wél meer tijd en duidelijkheid om alles netjes te regelen. Met een beetje voorbereiding voorkom je nare verrassingen en blijft het rustig binnen de familie.
