Hoewel het politieke tegenspel toeneemt, lopen de plannen voor minimaal zeven nieuwe megadatacenters in Nederland gewoon door. Dat komt naar voren uit gegevens van brancheclub Dutch Datacenter Association (DDA). Volgens die organisatie is het merendeel van de vergunningen al binnen, waardoor nieuwe regels vermoedelijk te laat komen om de projecten nog te stoppen.
Die plannen wakkeren het debat flink aan. Terwijl de bouw van duizenden huizen stokt door een vol elektriciteitsnet, krijgen nieuwe datacenters wel toegang tot enorme hoeveelheden stroom.
Kamer scherp op nieuwe datacenters
In de Tweede Kamer klinkt steeds luidere kritiek op de komst van zogeheten hyperscales, de megadatacenters van techgiganten als Microsoft en Google.
CU-Kamerlid Pieter Grinwis haalde recent hard uit. Volgens hem is het nauwelijks uit te leggen dat woningbouwprojecten vastlopen, terwijl grote Amerikaanse techbedrijven wél plek krijgen op het Nederlandse stroomnet.
Stroomverbruik extreem hoog
Zo’n hyperscale-datacenter hakt er, zoals je je kunt voorstellen, stevig in.
Eén grote locatie slurpt doorgaans 70 tot 100 megawatt aan elektriciteit. Op jaarbasis is dat ongeveer 600 tot 900 gigawattuur.
Ter illustratie:
- Een enkele hyperscale verbruikt ruwweg evenveel stroom als 200.000 tot 350.000 huishoudens.
- Zeven van dit soort centra samen komen uit op het verbruik van zo’n 1,5 tot 2 miljoen huishoudens.
- Dat is vergelijkbaar met het totale stroomgebruik van meerdere grote Nederlandse steden.
Datacenters zijn nu al goed voor circa 5 procent van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik. Netbeheerders rekenen erop dat dit aandeel de komende jaren verder toeneemt.
Waterverbruik schiet eveneens omhoog
Behalve stroom hebben moderne datacenters ook heel veel water nodig om servers te koelen.
Afhankelijk van de koelmethode kan een grote hyperscale jaarlijks tussen de 100 miljoen en 1 miljard liter water verbruiken.
Als alle zeven nieuwe centra volledig draaien, kan het gezamenlijke watergebruik oplopen tot meerdere miljarden liters per jaar.
Dat benadert het jaarlijkse drinkwatergebruik van tienduizenden Nederlandse huishoudens.
Vergunningen grotendeels rond
Deze discussie sleept al jaren.
In 2022 besloot het kabinet dat nieuwe hyperscales alleen nog op een paar aangewezen locaties gebouwd mochten worden, met bovendien beperkingen aan de omvang van nieuwe centra.
Voor diverse projecten waren de vergunningen toen echter al verleend. Daardoor vallen onder meer de geplande datacenters in Amsterdam en Lelystad buiten die nieuwe regels.
Nog meer plannen in de pijplijn
Naast de zeven projecten die vrijwel zeker doorgaan, liggen er ook nog voorstellen voor extra hyperscales.
Of die uiteindelijk van de grond komen, hangt af van toekomstige politieke keuzes.
Voorstanders benadrukken investeringen, banen en de snel groeiende vraag naar digitale diensten. Critici vrezen juist dat Nederland steeds meer ruimte, stroom en water reserveert voor buitenlandse techreuzen, terwijl huishoudens en ondernemers kampen met netcongestie en oplopende kosten.
Kortom, de strijd over de plek van megadatacenters in Nederland is voorlopig nog niet beslecht.
