Schokkend kijkje achter de schermen bij Shein: na deze beelden wil je niets meer bestellen

Een shirtje voor een paar euro klik je zo in je mandje. Maar wat gaat eraan vooraf voordat het daar terechtkomt? Videomaker Jenny Uncovers China dook in de maakwereld achter Shein. In haar video schetst ze een realiteit van bliksemsnelle leveringen, extreem lange dagen en werknemers die amper andere opties hebben.

Voor haar video I worked UNDERCOVER in Shein’s factory village trok Jenny naar het gebied dat bekendstaat als ‘Shein Village’. In de beschrijving staat dat de productie daar leunt op ongeveer 300.000 arbeidsmigranten.

Zij houden de onafgebroken stroom nieuwe kleding op gang waarmee het merk klanten blijft verleiden. Achter dat gigantische aanbod zit volgens de maker een systeem waarin tempo, lage kosten en grillige ordervolumes de dienst uitmaken.

Van schets tot lopende band in 72 uur

Het tempo waarin er gemaakt wordt, is een hoofdthema in de reportage. Jenny zegt dat een ontwerp soms al binnen 72 uur van idee naar productie kan gaan.

In de videobeschrijving noemt ze aantallen van 2.000 tot meer dan 10.000 nieuwe styles per dag. Dat constante vernieuwen vraagt om werkplaatsen die razendsnel kunnen schakelen en om mensen die zich telkens aanpassen aan wat er op dat moment binnenkomt.

Voor iedereen achter de naaimachines betekent dat volgens haar een mix van hoge druk en onvoorspelbare werkpiekjes.

Na middernacht is niet voor iedereen het licht uit

Niet iedereen doet dezelfde klus. De productie verloopt in stappen, waarbij werktijden deels in elkaar overlopen.

Volgens de reportage gaat het stikwerk vaak door tot rond middernacht. Daarna volgt de afwerking: losse draadjes weghalen, stomen en alles klaarzetten voor de volgende stap.

Voor wie die afwerking doet, kan het werk volgens Jenny doorlopen tot één of twee uur ’s nachts. Met andere woorden: als het naaiwerk stopt, is de dag voor anderen nog niet klaar.

Stukloon zet de turbo op de druk

Jenny legt ook uit waarom het voor fabrieken lastig is om het anders te organiseren. De concurrentie is hevig en de marges dun. Daardoor is betalen per gemaakt kledingstuk volgens haar bijna onvermijdelijk.

In zo’n systeem hangt je loon direct samen met hoeveel je aflevert. Die productiedruk werkt zo door bij zowel de fabriek als de individuele werknemer.

Daarbovenop schommelt de hoeveelheid werk. De flexibiliteit die nodig is om snel op nieuwe orders te reageren, betekent voor arbeiders volgens de videomaker ook onzekerheid.

Voor veel medewerkers is stoppen geen simpele uitweg

De video zoomt niet alleen in op de zware kanten, maar ook op het dilemma van de mensen op de vloer. Volgens Jenny zijn de alternatieven beperkt.

Een fabriek sluiten is daarom niet automatisch een verbetering. Mensen kunnen hun inkomen kwijtraken en met nog minder opties achterblijven.

Het verhaal is dus ingewikkelder dan de vraag waarom iemand dit werk blijft doen. Voor veel arbeiders gaat het volgens de videomaker ook om wat er verder aan werk te vinden is.

Het probleem reikt verder dan Shein

Jenny plaatst haar bevindingen in een groter plaatje. De arbeidskwesties die ze aanstipt, spelen volgens haar niet alleen bij Shein. Ze passen bij een mode-industrie die draait op lage prijzen, snelheid en een continu wisselend assortiment.

De keerzijde daarvan is lange werkdagen en weinig bescherming. De reportage richt zo de schijnwerpers op de mensen achter de kleding: werknemers voor wie het fastfashion-tempo het dagelijks leven bepaalt.

Dit stuk is gebaseerd op de meegeleverde beschrijving bij de video van Jenny Uncovers China. De genoemde aantallen en omstandigheden komen uit die bron en zijn voor dit artikel niet zelfstandig geverifieerd.