Poetin open voor vredesoverleg met Europa, maar alleen onder deze controversiële eis

Je zou bijna denken aan een verjaardagsuitnodiging, maar het draait hier om oorlog en vrede. De Russische president Vladimir Poetin vraagt Europese gezanten om naar Moskou te komen. Daar moeten ze uitleggen hoe Europa in de vredesonderhandelingen over Oekraïne staat. Pas daarna wil Rusland besluiten welke koers het kiest. Een opening richting vrede, of toch vooral een slimme zet van het Kremlin?

Oproep vanuit China

Poetin deed de uitspraken donderdag tegen journalisten in China. Eerder die dag sprak hij op de zijlijn van de APEC-top in Shenzhen in een driegesprek met de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping.

Volgens persbureau Reuters zei Poetin dat Rusland Europese vertegenwoordigers heeft voorgesteld naar Moskou te laten komen. Daar moeten ze helder maken wat hun positie is in het onderhandelingstraject. Daarna bepaalt Moskou in welke vorm het gesprek met Oekraïne verdergaat.

“Wat heeft Europa te bieden?”

Opvallend is dat Poetin zegt niet tegen Europese deelname te zijn. Tot nu toe zaten vooral Moskou, Washington en Kyiv met elkaar aan tafel, zonder veel vooruitgang. Volgens Poetin dringen de Verenigde Staten “tamelijk nadrukkelijk” aan op Europese betrokkenheid.

Maar eerst wil de Russische president weten wat Europa precies komt inbrengen. Met andere woorden: je mag aanschuiven, maar alleen als Moskou tevreden is over de inhoud die je meeneemt.

Geen wapensteun aan Kyiv

Volgens Metro verzet Poetin zich tegelijkertijd tegen militaire samenwerking tussen Europa en Kyiv. En laat dat nu net zijn waar veel Europese landen de laatste jaren op inzetten: wapens, training en financiële steun voor het Oekraïense leger.

Daarmee ligt meteen een lastige kwestie op tafel. Hoe praat je over vrede terwijl je Oekraïne blijft ondersteunen in een oorlog met het land dat de uitnodiging verstuurt?

Onderhandelingen zaten muurvast

De uitnodiging volgt op maanden waarin vredesgesprekken weinig opleverden. Vorige week zaten Russische, Oekraïense en Amerikaanse vertegenwoordigers voor het eerst in negen maanden weer samen in Abu Dhabi. Moskou en Kyiv bereikten daar een akkoord over een grote gevangenenruil, maar verder kwamen er geen tastbare doorbraken.

Ook de ontmoeting met Trump en Xi in Shenzhen leverde volgens Amerikaanse media geen grote diplomatieke stappen op.

Gaan de Europeanen op de uitnodiging in?

Of Europese diplomaten daadwerkelijk het vliegtuig naar Moskou pakken, is nog onduidelijk. Persbureau Bloomberg meldde dat Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk – samen de E3 – al langer overwegen om in Moskou te praten. Een definitief besluit is nog niet genomen.

Het zou hoe dan ook opvallend zijn. Sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 hebben Europese regeringen het contact met het Kremlin tot een minimum teruggebracht.

Twee perspectieven

Voorstanders zien een kans: als Europa meepraat, kan het zijn eigen belangen én die van Oekraïne verdedigen. Zonder Europese stoel aan tafel dreigt er over het continent besloten te worden, zonder dat je er zelf wat over te zeggen hebt.

Critici zijn wantrouwig. Zij vrezen dat Poetin vooral tijd probeert te rekken of Europa wil splijten door afzonderlijk met landen te onderhandelen. Ook vinden ze het wrang dat Moskou de voorwaarden lijkt te dicteren waaronder Europa mag aanschuiven.

Veel reacties

Het nieuws zorgt voor flink wat rumoer. Op de Facebookpagina van Metro stroomden honderden reacties binnen. Sommigen zien het als een mogelijke eerste stap naar vrede, anderen spreken van een val. Wat veel mensen in elk geval delen: na bijna vijf jaar oorlog willen ze dat er eindelijk iets verandert.

Voorlopig ligt de bal bij Europa. Vertrekken de gezanten naar Moskou, of blijft men weg?

Gebaseerd op berichtgeving van Reuters, Bloomberg en CNN, via Metro.