Kabinetscrisis slaat in: dit zijn de winnaars en verliezers in de nieuwste peiling van Maurice de Hond

Als je afgaat op de voorkeuren van de respondenten, pakt Progressief Nederland met 32 zetels de koppositie. De PVV volgt op elf zetels achterstand. Toch zit de meest opmerkelijke uitkomst van de peiling van Maurice de Hond bij een partij die lager op de lijst staat. De VVD wint één zetel, terwijl een meerderheid van haar eigen ondervraagde kiezers juist vindt dat de partij het kabinet moet verlaten.

Wat schoof er in een week tijd?

De Hond zette zijn peiling op vrijdagmiddag 13 november uit onder bijna 6.000 Nederlanders, een dag na het debat over het Belastingplan. Vergeleken met de meting van 6 november klimt Pro van Jesse Klaver van 31 naar 32 zetels. De PVV van Geert Wilders blijft op 21. JA21 staat met 16 zetels derde, terwijl die partij een week eerder nog op 18 stond. Daardoor is de terugval bij JA21 in deze vergelijking groter dan de winst bij Pro.

Verderop in de lijst delen twee coalitiepartijen de vierde plek. D66 noteert, net als in de vorige meting, 14 zetels. De VVD komt ook op 14 uit en stond eerder op 13. De derde regeringspartij, het CDA, stijgt van 11 naar 12. Samen zijn de drie daarmee goed voor 40 van de 150 zetels, tegenover 38 een week daarvoor. Forum voor Democratie verliest één zetel en komt op 11.

De kwestie die de VVD in tweeën splitst

Deelnemers kregen ook vragen over de aanvaring binnen de coalitie. D66 en CDA hadden met Pro en Volt afspraken gemaakt over het Belastingplan voor 2027. De VVD keerde zich tegen het plan om vermogen zwaarder te belasten. Toch ging de Tweede Kamer akkoord. Daarmee lag voor de coalitiepartijen de vraag op tafel hoe ze na dat conflict nog samen verder kunnen.

Op de vraag of de VVD het kabinet moet verlaten, zei 56 procent van alle respondenten ja. Onder de bevraagde VVD-kiezers lag dat op 59 procent. Voor partijleider Dilan Yeşilgöz levert dezelfde peiling zo twee verschillende signalen op. In de zetelverdeling blijft haar partij overeind. Maar bij de losse vraag over regeringsdeelname spreekt een meerderheid van de eigen ondervraagde achterban zich uit voor opstappen.

Zeven van de tien rekenen op verkiezingen

De Hond vroeg ook wat mensen verwachten dat er gaat gebeuren. Zeven op de tien deelnemers denken dat er in 2027 nieuwe Tweede Kamerverkiezingen komen. Dat zegt iets anders dan een stemvoorkeur: je kunt rekening houden met een gang naar de stembus en tegelijk hopen dat de partijen eruit komen.

De timing is wel relevant als je de cijfers leest. De antwoorden kwamen vrijdagmiddag binnen. De gesprekken die de coalitiepartijen in het weekend voerden, konden dus nog niet meewegen. De 32 zetels voor Pro en de 40 voor de drie regeringspartijen samen vatten de stemming van dat moment samen.