De laatste jaren laten steeds meer kiezers hun ongenoegen horen. In de D66-achterban leeft het idee dat beloften niet worden waargemaakt en dat er in de praktijk vooral VVD-beleid wordt uitgevoerd. Tegelijkertijd hoor je bij een deel van de VVD-stemmers juist dat hun partij te veel opschuift richting de progressieve koers van D66.
Volgens critici laat dit zien dat het onderscheid tussen de twee partijen kleiner is dan vaak wordt gedacht. Sommigen gaan zelfs zo ver om te beweren dat D66 en de VVD in de kern dezelfde richting kiezen. Maar waar komt dat beeld eigenlijk vandaan?
Beiden in dezelfde Europese fractie
Een veelgebruikt argument is dat D66 en de VVD allebei zijn aangesloten bij Renew Europe, een fractie in het Europees Parlement. Deze groep brengt liberale en pro-Europese partijen uit verschillende EU-landen samen, met de nadruk op samenwerking, economische openheid en verdere Europese integratie.
Critici stellen dat dat lidmaatschap de koers van beide partijen in hoge mate gelijkricht. Belangrijke keuzes over economie, marktwerking, Europese samenwerking en regelgeving zouden binnen zo’n fractie grotendeels gezamenlijk worden uitgestippeld, waardoor nationale accenten minder zwaar wegen dan ze lijken.
Vanuit die gedachte zou het voor jou als kiezer uiteindelijk weinig verschil maken op welke van de twee je stemt, omdat de hoofdlijn van het beleid ongeveer dezelfde blijft.
Waar ze elkaar inhoudelijk raken
Verder wijzen critici op inhoudelijke overlap tussen D66 en de VVD. Beide worden vaak gezien als pro-Europees, economisch-liberaal en voorstander van internationale samenwerking. Ook stemmen ze regelmatig in met vergelijkbare voorstellen over Europese integratie, handel en de positie van Nederland in de EU.
In deze lezing draait het bij beide partijen vooral om:
- Meer Europese samenwerking en verdieping van integratie
- Een open economie met veel internationale handel
- Marktgedreven antwoorden op maatschappelijke problemen
- Een sterk internationale blik voor Nederland
Voor wie vindt dat de partijen sterk op elkaar lijken, is dit bewijs dat verschillen vooral in toon en presentatie zitten, niet in de kern van hun beleid.
Maar er zijn volgens anderen wel degelijk verschillen
Tegenstanders van die visie wijzen erop dat partijen binnen één Europese fractie nog steeds eigen accenten en prioriteiten houden. Volgens hen zijn er duidelijke verschillen tussen D66 en de VVD, bijvoorbeeld op klimaat, onderwijs, sociale zekerheid en de rol van de overheid.
Waar de VVD vaak inzet op economische vrijheid en een kleinere overheid, benadrukt D66 doorgaans thema’s als onderwijs, bestuurlijke vernieuwing en progressiever sociaal beleid. In de ogen van deze kiezers en analisten zijn de partijen dus allesbehalve identiek.
Blijvend gesprek onder kiezers
De discussie over de gelijkenissen tussen D66 en de VVD raakt aan een bredere vraag in de Nederlandse politiek: hoeveel onderscheid kunnen partijen nog maken als ze Europees samenwerken en geregeld samen regeren?
Voor sommige kiezers bevestigt die samenwerking het gevoel dat beide partijen in de praktijk dicht bij elkaar liggen. Anderen zien juist nog steeds duidelijke ideologische verschillen.
Hoe ver D66 en de VVD werkelijk uit elkaar liggen, blijft uiteindelijk een kwestie van interpretatie — en van hoe jij hun beleid in de praktijk ervaart.
