In de Russische oblast Irkoetsk is veel onrust ontstaan sinds een jonge medewerker van een instituut dat zich bezighoudt met pestbestrijding is overleden. Meerdere ziekenhuizen gingen op slot en bij een grote aluminiumfabriek geldt nu een mondkapjesplicht.
Lokale media hebben het over een mogelijke pestbesmetting. De Russische gezondheidsdienst Rospotrebnadzor ontkent dat nadrukkelijk en spreekt voor nu van een onverklaarde longontsteking.
Juist de kloof tussen de officiële uitleg en de stevige maatregelen roept veel vraagtekens op.
Jonge medewerkster overlijdt onverwacht
De commotie draait om een 28-jarige vrouw die werkte bij het Irkoetse anti-pestinstituut.
Volgens berichten kwam ze op 29 september in het ziekenhuis terecht. Twee dagen later is ze overleden.
De Russische autoriteiten hebben geen definitieve doodsoorzaak gedeeld. Rospotrebnadzor meldde dat het om een ‘longontsteking met onbekende etiologie’ gaat en stelt dat er bij onderzoek geen micro-organismen zijn gevonden die aan haar werk gerelateerd zijn.
Toch gaat er een ander verhaal rond.
Rondzingende pestgeruchten
Lokale media zeggen dat artsen achter de schermen over de pest spreken. Volgens Deutsche Welle schreef ook het hoofd van het naburige Boerjatië eerder dat de vrouw aan de pest was overleden. Officieel is die diagnose niet bevestigd.
Er doen bovendien verschillende verhalen de ronde over een mogelijke besmettingsroute.
Eén mogelijkheid is dat ze tijdens een reis met de bacterie in contact kwam. Een andere lezing wijst richting een incident in een laboratorium.
Die laatste optie wordt door de Russische gezondheidsdienst weersproken. Rospotrebnadzor benadrukt dat er bij het instituut geen incident met gevaarlijke pathogenen heeft plaatsgevonden.
Verscheidene ziekenhuizen in quarantaine
Ondertussen zijn er wel opvallend zware stappen gezet.
Volgens lokale berichtgeving zijn de klinische ziekenhuizen nr. 1, 3 en 10 in Irkoetsk in quarantaine gegaan. Ook een kinderziekenhuis en, volgens meerdere bronnen, een kraamkliniek vallen onder de beperkingen.
Bij sommige instellingen is familiebezoek verboden.
In het nabijgelegen Sjelechov waren eerder al ziekenhuisafdelingen afgesloten. Daar werden tijdelijk geen nieuwe patiënten opgenomen en konden sommige patiënten niet naar huis.
Mondkapjesplicht bij megafabriek
Ook buiten de zorg zie je de maatregelen terug.
Bij de aluminiumfabriek van Irkoetsk in Sjelechov is een mondkapjesregime ingevoerd.
De directeur noemde dit volgens berichten een voorzorgsmaatregel en verwees ook naar het seizoen waarin luchtweginfecties vaker spelen.
Toch voedt dit de onrust onder inwoners.
Top van Russische gezondheidsdienst naar de regio
De situatie krijgt ook aandacht op het hoogste niveau.
Anna Popova, het hoofd van Rospotrebnadzor en daarmee Russisch hoogste sanitaire autoriteit, vloog naar Irkoetsk. Samen met gouverneur Igor Kobzev schoof ze aan bij een spoedvergadering van de regionale commissie voor sanitaire en epidemische bestrijding.
De gouverneur sprak over een verdenking van een ‘bijzonder gevaarlijke infectie’, zonder publiekelijk te benoemen om welke ziekteverwekker het zou gaan.
Iedereen die contact met de patiënt heeft gehad, staat volgens de autoriteiten onder medisch toezicht.
Tot nu toe zouden er bij die groep geen klachten zijn vastgesteld en zouden tests negatief uitvallen.
Bijna tweehonderd personen in isolatie gemeld
Volgens Meduza zaten er op 2 oktober 197 mensen in quarantaine.
Rospotrebnadzor benadrukt tegelijk dat bij de getraceerde contacten geen tekenen van ziekte zijn gevonden.
De dienst stelt bovendien dat de epidemiologische situatie in Irkoetsk en Sjelechov ‘stabiel’ is.
Dat wringt met de beelden uit de regio: gesloten ziekenhuisafdelingen, mensen onder observatie, een mondkapjesplicht en een bezoek van de hoogste sanitaire functionaris van het land.
Is er echt sprake van een pestuitbraak?
Daar kun je nu geen harde conclusie over trekken.
Er zijn verschillende berichten die het overlijden van de jonge vrouw aan de pest koppelen, maar de officiële gezondheidsdienst heeft dat niet bevestigd.
Autoriteiten spreken alleen over een ernstige infectieuze situatie en een longontsteking waarvan de oorzaak nog niet is vastgesteld.
Duidelijk is wel dat er stevige voorzorgsmaatregelen zijn genomen.
Pest is tegenwoordig goed te behandelen
De pest wordt veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis. De ziekte is berucht door historische pandemieën zoals de Zwarte Dood, die in de middeleeuwen miljoenen levens eiste.
Dat betekent niet dat een moderne besmetting dezelfde gevolgen heeft.
Met antibiotica is de ziekte doorgaans behandelbaar. Zeker bij de longvorm is snelle behandeling cruciaal: zonder tijdige zorg kan die vorm ernstig en dodelijk zijn.
Rusland volgt de situatie op de voet
Voorlopig blijft er dus veel onduidelijk.
Een jonge medewerker van een instituut voor gevaarlijke infectieziekten is onverwacht overleden; meerdere ziekenhuizen zitten in quarantaine, contacten worden gemonitord en bij een grote fabriek zijn mondkapjes verplicht.
Tegelijk houden de Russische autoriteiten vol dat er geen bevestigde pestuitbraak is en dat de epidemiologische situatie stabiel blijft.
Of het daadwerkelijk om een pestbesmetting ging, moet verder onderzoek uitwijzen.
