Ruben is 24 en heeft zijn master net afgerond. Overal hoor je dat studeren investeren in jezelf is. “Als je flink blokt, komt het vanzelf goed,” kreeg hij steeds mee. Maar nu hij werkt en zijn eerste loonstrook binnen heeft, voelt dat praatje hol. Met 70.000 euro studieschuld start zijn volwassen leven niet met mogelijkheden, maar met belemmeringen. “Het lijkt alsof ik al achterstand heb vóór ik echt van start ga.”
Lenen was vanzelfsprekend, twijfelen niet
Toen Ruben aan zijn studie begon, was geld lenen eigenlijk de standaard. Beurzen waren weg, huren schoten omhoog en met een bijbaan kwam je net niet rond. “Iedereen deed het,” zegt hij. Ouders, scholen en de overheid hamerden erop dat een diploma zich later wel terugverdient. “Over risico’s werd amper gepraat, laat staan over wat het met je toekomst zou doen.” Pas nu voelt Ruben hoe zwaar die schuld drukt.
Een woning die steeds verder uit beeld raakt
Ruben wil, net als veel anderen van zijn leeftijd, gewoon een eigen plek. Geen luxe, geen groot huis, gewoon een bescheiden appartement. Maar elke keer dat hij een hypotheek laat doorrekenen, komt hij op hetzelfde uit. “Die studieschuld telt mee en mijn inkomen schiet tekort.” Banken kijken naar getallen, niet naar potentie. “Hoe hard ik ook werk, die schuld blijft aan me vastzitten.” Het vooruitzicht dat hij jaren geen woning kan kopen, sloopt zijn motivatie.
Werken helpt, maar niet genoeg
Hoewel Ruben voltijds werkt, zit hij financieel klem. De huur slokt een groot deel van zijn loon op en sparen lukt amper. “Elke maand betaal ik voor een schuld uit het verleden, terwijl de toekomst onbereikbaar voelt.” Extra uren draaien levert weinig op: je lost alleen sneller af, je komt niet echt vooruit. “Het is alsof ik op een loopband blijf rennen.”
Een generatie die de rekening krijgt
Wat hem nog het meest steekt, is de vergelijking met eerdere generaties. “Mijn ouders konden studeren zonder zulke schulden en kochten jong een huis.” Hij gunt het hun, maar voelt zich wel tekortgedaan. “Wij hebben dit niet veroorzaakt, maar we betalen wel de rekening.” Volgens Ruben groeide zijn lichting op met beloften die niet zijn waargemaakt. “Ons is vrijheid verkocht, maar we kregen afhankelijkheid terug.”
Mentale druk die niet weggaat
Die studieschuld is niet alleen een financieel verhaal. Het kleurt hoe Ruben naar zijn leven kijkt. Relaties, kinderen, toekomstplannen: alles lijkt op pauze. “Je durft minder risico te nemen.” De schuld zit steeds in zijn achterhoofd. “Zelfs als het goed gaat, voel je het gewicht.” Dat mentale stuk krijgt volgens hem in politieke discussies veel te weinig aandacht.
Geen spijt van zijn studie, wel van het systeem
Ruben zegt dat hij zijn studie niet betreurt. “Ik heb veel geleerd en ik ga met plezier naar mijn werk.” Zijn kritiek gaat over het systeem dat jongeren aanmoedigde om te lenen zonder eerlijk te zijn over de gevolgen. “Dit gaat niet om individuele keuzes, maar om een collectieve misser.”
Aan het einde van het gesprek blijft één vraag hangen: vind jij het normaal dat een hele generatie start met tienduizenden euro schuld en daardoor geen huis kan kopen, of is het leenstelsel een fout die veel te lang is genegeerd?
