Als Johan (38) uit Apeldoorn het onderwerp aansnijdt bij vrienden of collega’s, barst er geregeld discussie los. Hij vindt dat het huidige zorgstelsel niet rechtvaardig is ingericht.
“Als je er bewust een ongezonde leefstijl op nahoudt, hoor je daar financieel op afgerekend te worden,” zegt hij. “Waarom zou iemand die zijn gezondheid op peil houdt net zoveel premie betalen als iemand die zichzelf met zijn eetgedrag in de problemen brengt?”
Eigen keuzes, eigen rekening
Johan is logistiek planner en zegt dat hij veel doet om fit te blijven. Hij traint meerdere keren per week en let scherp op wat hij eet.
“Ik rook niet, drink weinig en sport regelmatig. Toch draag ik via mijn premie ook bij aan aandoeningen die vaak met leefstijl samenhangen.”
Volgens hem zou het systeem veel sterker moeten meewegen welke keuzes je maakt.
“Wie structureel ongezond leeft, zou dat terug moeten zien in wat die persoon betaalt.”
Overgewicht in ons land
Overgewicht is een steeds groter thema binnen de zorg. Gezondheidsorganisaties melden dat inmiddels een groot deel van de volwassen Nederlanders te zwaar is, en dat een kleiner maar groeiend deel kampt met obesitas.
Te veel kilo’s vergroten de kans op onder meer hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en klachten aan gewrichten. Dat jaagt de zorgkosten op.
Voor Johan is dat precies de reden waarom het volgens hem anders moet.
“Willen we de zorg betaalbaar houden, dan moeten we ook eerlijk naar leefstijl durven kijken.”
Kritiek op het plan
Tegenstanders noemen het juist een gevaarlijk pad. Zij wijzen erop dat gezondheid niet louter een optelsom van keuzes is; genetische aanleg, inkomen, stress en de omgeving spelen eveneens mee.
Critici vrezen bovendien dat hogere premies voor mensen met overgewicht kunnen leiden tot stigmatisering of ongelijkwaardige toegang tot zorg.
Johan snapt die zorgen deels, maar houdt vast aan zijn overtuiging.
“Het gaat mij niet om straffen; het gaat om verantwoordelijkheid nemen.”
Moeilijk debat
De discussie over leefstijl en zorgkosten speelt al jaren in Nederland. Sommigen pleiten voor premiekortingen bij gezond gedrag, terwijl anderen vinden dat de zorg juist solidair moet blijven.
Johan denkt dat dit debat nog lang niet is uitgewoed.
“De zorg wordt alleen maar kostbaarder. Op een bepaald moment moet je knopen doorhakken.”
Of zijn voorstel er ooit komt, weet hij niet, maar volgens hem valt deze discussie niet te vermijden.
“Blijven de kosten oplopen, dan komt dit onderwerp vanzelf steeds vaker op tafel.”
