App jij via WhatsApp met vrienden en familie? Wees dan de komende tijd extra alert. Er gaat een misleidend bericht rond waarmee oplichters proberen toegang te krijgen tot WhatsApp-accounts.
Het nare is dat het bericht totaal niet verdacht overkomt.
Je krijgt een vriendelijk appje van iemand die je kent. Diegene vraagt of je even wilt stemmen op een meisje dat meedoet aan een wedstrijd.
Klinkt als een kleinigheid.
Maar achter dat onschuldige verzoek zit een slimme truc waarmee criminelen jouw WhatsApp kunnen misbruiken.
Tv-programma Kassa waarschuwt hiervoor en laat zien hoe je voorkomt dat je account in verkeerde handen valt.
Het start met een onschuldig appje
De oplichting begint met een WhatsApp-bericht dat lijkt te komen van een vriend, familielid of andere bekende.
In dat bericht staat de vraag of je wilt stemmen op een meisje met de naam Eliška.
Ze zou de dochter zijn van een vriendin van de afzender.
Volgens het verhaal doet ze mee aan een wedstrijd waarmee ze een gratis dansles kan winnen.
Het enige wat jij hoeft te doen, is op een link tikken en je stem uitbrengen.
Voor veel mensen klinkt dat als een kleine gunst.
Waarom zou je iemand die je kent niet even helpen?
Precies op dat vertrouwen spelen de oplichters in.
Het bericht lijkt écht van je bekende te komen
Wat deze werkwijze extra link maakt, is dat het bericht daadwerkelijk vanaf het WhatsApp-account van iemand uit je contacten kan zijn verzonden.
Dat account is dan eerder al in handen van criminelen gekomen.
Daardoor lijkt het alsof een goede vriend of familielid jou persoonlijk om hulp vraagt.
Je ziet een bekende naam, de vertrouwde profielfoto en je appt misschien al jaren met die persoon.
Dat maakt dat je minder snel argwaan krijgt.
Maar ook als een bericht van een vertrouwd nummer komt, hoeft dat niet te betekenen dat de eigenaar het zelf heeft gestuurd.
Wat gebeurt er als je die link opent?
Open je de link, dan beland je op een website die oogt als een echte stemwedstrijd.
Je wordt gevraagd je stem uit te brengen.
Daarvoor moet je bijvoorbeeld eerst je telefoonnummer invullen.
Vervolgens kan de site vragen om een verificatiecode door te sturen, een QR-code te scannen of binnen WhatsApp een koppelverzoek te bevestigen.
En precies daar gaat het mis.
Als je zo’n verzoek goedkeurt, kunnen criminelen hun eigen computer of tablet aan jouw WhatsApp-account koppelen.
Dat kan gebeuren zonder dat je direct doorhebt wat je hebt toegestaan.
Alleen de link openen betekent niet dat je account meteen is overgenomen. Het echte risico ontstaat wanneer je de gevraagde verificatie- of koppelstappen uitvoert.
Criminelen kunnen meelezen en uit jouw naam appen
Zodra een onbekend apparaat aan jouw WhatsApp is gekoppeld, kunnen oplichters meelezen in chats die via dat apparaat toegankelijk zijn.
Ze kunnen zich ook voordoen als jij.
Ze sturen dan berichten naar jouw vrienden, familie en collega’s.
En dat kan flink misgaan.
Want als iemand een appje krijgt vanaf jouw vertrouwde nummer, wordt het sneller geloofd.
Zo kunnen oplichters de oplichting steeds verder verspreiden.
Dit heet ‘ghost pairing’
De methode staat bekend als ghost pairing.
Hierbij proberen criminelen niet per se je hele telefoon over te nemen.
Ze misbruiken in plaats daarvan de optie om extra apparaten aan WhatsApp te koppelen.
Die functie is normaal juist handig.
Je kunt zo WhatsApp op je computer of tablet gebruiken.
Maar zet een oplichter jou ertoe aan om zijn apparaat te koppelen, dan wordt diezelfde functie tegen je gebruikt.
Het lastige is dat WhatsApp op je eigen telefoon vaak gewoon blijft werken.
Daardoor merk je niet meteen dat iemand anders meekijkt.
Daarna volgt vaak een geldvraag
Zodra criminelen toegang hebben, kunnen ze allerlei berichten uitsturen.
Soms sturen ze het stemverzoek opnieuw rond.
Maar ze kunnen ook iets anders proberen.
Zo kunnen ze familie en vrienden appen met een dringend geldverzoek.
Bijvoorbeeld dat er snel een rekening betaald moet worden of dat iemand even niet bij zijn bankrekening kan.
De ontvanger denkt met jou te praten.
Terwijl er in werkelijkheid een oplichter aan de andere kant zit.
Bel daarom bij onverwachte geldvragen altijd even om te checken.
Zelfs als het bericht van een bekende lijkt te komen.
Er duiken ook andere meisjesnamen op
De naam Eliška is niet de enige die wordt gebruikt.
Volgens Kassa zijn er ook varianten met namen als Emma, Klara, Mia of Sophia.
Het verhaal blijft hetzelfde.
Een meisje doet mee aan een wedstrijd en heeft jouw stem nodig om een prijs te winnen.
Wees dus niet alleen alert op die ene naam.
Vergelijkbare verzoeken met andere namen kunnen bij dezelfde truc horen.
Check meteen of er vreemde apparaten aan jouw WhatsApp hangen
Gelukkig kun je zelf controleren of er onbekende apparaten aan jouw account gekoppeld zijn.
Dat is extra belangrijk als je laatst op een verdachte link hebt geklikt en een koppelverzoek hebt goedgekeurd.
Zo doe je de check:
- Open WhatsApp op je telefoon.
- Ga op Android via de drie puntjes naar Gekoppelde apparaten. Op een iPhone vind je deze optie doorgaans onder Instellingen.
- Kijk welke computers, tablets of andere apparaten gekoppeld zijn.
- Zie je iets wat je niet herkent? Tik erop en kies Uitloggen.
Daarmee verbreek je direct de koppeling met dat apparaat.
Had een oplichter via dat apparaat toegang, dan kan die jouw WhatsApp daarna niet meer openen.
Heb je dit bericht al binnengekregen?
Kreeg je een appje met de vraag om op Eliška of een ander meisje te stemmen?
Klik niet op de link.
Neem liever meteen contact op met de afzender.
Bijvoorbeeld door even te bellen.
Vraag of hij of zij het bericht echt zelf heeft gestuurd.
Is dat niet zo?
Waarschuw dan dat het WhatsApp-account mogelijk is misbruikt.
Adviseer om direct de gekoppelde apparaten te controleren en onbekende apparaten af te melden.
Zo voorkom je dat nog meer mensen erin trappen.
Zet tweestapsverificatie aan
Naast het controleren van gekoppelde apparaten kun je je WhatsApp extra beveiligen.
Een belangrijke stap is het inschakelen van tweestapsverificatie.
Daarmee voeg je een extra beschermlaag toe.
Je vindt deze optie in de instellingen van WhatsApp.
Ga naar Account en kies vervolgens Verificatie in twee stappen.
Volg de stappen om een pincode in te stellen.
Die extra drempel maakt het lastiger voor criminelen om jouw account opnieuw te registreren.
Let op: tweestapsverificatie vervangt niet de noodzaak om verdachte koppelverzoeken te weigeren.
Ben je de toegang tot WhatsApp kwijt?
Ben je slachtoffer en kun je niet meer bij je account?
Probeer dan opnieuw in te loggen met je eigen telefoonnummer.
WhatsApp stuurt je een zescijferige code via sms of een telefoontje.
Registreer je nummer opnieuw en voer de code in; andere apparaten worden volgens WhatsApp dan afgemeld.
Check daarna je beveiligingsinstellingen.
Informeer ook vrienden en familie dat er mogelijk berichten uit jouw naam zijn verstuurd.
Zo voorkom je dat zij in een val trappen.
Juist het vertrouwen maakt deze truc zo gevaarlijk
Veel mensen denken bij online oplichting aan rare nummers, slechte spelling of dubieuze websites.
Deze WhatsApp-truc werkt anders.
Oplichters maken misbruik van de band tussen jou en je contacten.
Een verzoek om op een meisje te stemmen klinkt veel onschuldiger dan een direct geldverzoek.
En omdat het van een bekende lijkt te komen, geloof je het sneller.
Trapt één iemand erin, dan kunnen criminelen weer nieuwe contacten benaderen.
Zo blijft de oplichting zich verspreiden.
In Duitsland klinkt dezelfde waarschuwing
Het speelt niet alleen in Nederland.
Volgens Kassa waarschuwt de Duitse politie al weken voor vergelijkbare WhatsApp-berichten.
Ook daar proberen criminelen accounts te misbruiken via verdachte links en koppelverzoeken.
De Duitse autoriteiten raden aan om accounts goed te beveiligen.
Dat laat zien dat het niet om een onschuldig kettingbericht gaat, maar om serieuze digitale fraude.
Breng vooral vrienden en familie op de hoogte
De beste bescherming is oplettendheid.
Krijg je een onverwacht verzoek om op iemand te stemmen?
Check dan eerst of het bericht echt is.
Deel nooit zomaar verificatiecodes en keur geen onbekende koppelverzoeken goed.
Vraagt iemand uit je contactenlijst plots om geld?
Bel diegene dan eerst via een vertrouwd nummer.
Een paar seconden extra controleren kan voorkomen dat criminelen in jouw gesprekken neuzen en vervolgens ook jouw vrienden en familie proberen te misleiden.
Het is slim om deze waarschuwing te delen met mensen die vaak WhatsApp gebruiken.
Zeker als zij niet weten dat oplichters ook via accounts van bekenden kunnen berichten.
Heb jij al zo’n bericht over Eliška, Emma of een ander meisje ontvangen? Laat ook anderen het weten.
