Ratten die tussen vuilniszakken scharrelen zijn al irritant, maar in Amsterdam blijft het niet bij wat je op straat ziet. Ook in de horeca duiken ze op. Video’s van beesten die door een restaurantkeuken rennen, maken duidelijk hoe heftig het op sommige plekken is. Ondertussen kreeg de gemeente in 2024 zo’n 6.800 meldingen over ratten. De vraag is vooral: hoe zorg je dat het niet steeds opnieuw misgaat?
Veel meldingen, maar geen hard bewijs voor een recordplaag
De cijfers uit 2024 laten zien dat rattenoverlast groot is, maar ze bewijzen niet automatisch dat Amsterdam een record breekt. Volgens de NOS lag het aantal meldingen in recordjaar 2021 zelfs hoger, met ruim 7.000.
Bedenk ook dat meldingen geen daadwerkelijke telling van alle ratten zijn. Ze laten vooral zien hoeveel overlast mensen doorgeven. Dat verandert niets aan de hinder voor bewoners, maar is wel belangrijk voor een zorgvuldige duiding van de trend.
Eten en schuilplekken maken de stad aantrekkelijk voor ratten
In de stad vinden ratten volop kansen om te overleven. Restjes bij prullenbakken vormen een makkelijke voedselbron, en kieren of gebreken aan gebouwen geven toegang tot veilige, beschutte plekken. De gemeente wijst onder meer op kapotte riolen en openingen naar kruipruimtes als risicopunten.
Ook voer dat voor vogels wordt neergelegd, lokt ratten aan. Daarom draait de aanpak niet alleen om het weghalen van dieren die je al ziet. Zolang eten en toegangen blijven, komt de overlast op dezelfde plekken gewoon terug.
Restaurant per direct dicht
Hoe heftig het binnen kan worden, bleek uit berichtgeving van RTL Nieuws op 31 maart 2026. Op geverifieerde beelden waren meerdere ratten te zien in de keuken van een horecazaak aan de Amsterdamse Javastraat. De dieren liepen onder andere langs frituurpannen en een pizzaoven.
De NVWA ging na het bekijken van de video langs en sloot het restaurant meteen. Inspecteurs spraken van een forse rattenplaag.
RTL meldde verder dat het aantal geregistreerde ernstige overtredingen met ratten landelijk steeg van 40 in 2023 naar 163 in 2025. Dat zijn dus niet alleen Amsterdamse cijfers. Volgens de NVWA kan ook een grotere bereidheid om te melden meespelen in die stijging.
Huge rats inside McDonald's kitchen in Amsterdam. Right where they prepare your food. pic.twitter.com/l10wmsd7xn
— RadioGenoa (@RadioGenoa) November 5, 2026
Waarom niet simpelweg meer gif inzetten?
Strengere regels voor bestrijdingsmiddelen zorgen voor discussie. Sinds 2023 gelden uitgebreidere voorwaarden voor bepaalde middelen tegen ratten en muizen. Toelatingsautoriteit Ctgb stelt dat aangewezen middelen pas als laatste redmiddel mogen worden gebruikt, en dan alleen binnen een gecertificeerd plan.
Dat is niet voor niets. Sommige middelen kunnen ook vogels, huisdieren en roofdieren vergiftigen. Daarnaast kan resistentie ontstaan: ratten en muizen worden dan minder gevoelig voor de werkzame stoffen.
Daarom begin je met het wegnemen van voedselbronnen en schuilplaatsen, het dichtmaken van ingangen en het inzetten van niet-chemische methoden. Gif blijft onder voorwaarden beschikbaar als andere maatregelen onvoldoende effect hebben.
Meer geld helpt alleen met een aanpak voor de lange termijn
Amsterdam kondigde in 2025 aan het jaarlijkse preventiebudget te verdubbelen naar 500.000 euro. De focus ligt op betere afvalvoorzieningen, voorlichting en advies over het dichten van gaten en kieren in gebouwen.
Voor horecaondernemers adviseert de NVWA onder meer afgesloten opslag van voedsel, afvalcontainers die vaak genoeg geleegd worden en het verwijderen van schuilplekken. Samenwerken met buren en verhuurders is ook belangrijk: als meerdere panden meedoen, is het probleem pas echt aan te pakken.
Bewoners en bezoekers kunnen vermoedens van ongedierte in restaurants of levensmiddelenzaken melden bij de NVWA. Voor ondernemers geldt vooral: wachten tot klanten ratten zien, is veel te laat. Preventie hoort dagelijks onderdeel te zijn van je bedrijfsvoering.
