Kunnen pensioenfondsen een handje helpen om grote spoor- en wegprojecten van de grond te trekken? Omdat er niet genoeg rijksgeld is om alle plannen te betalen, zoekt het kabinet naar andere geldschieters. Vastgoedjournaal meldt dat onder meer pensioenfondsen en de Europese Investeringsbank worden genoemd, bijvoorbeeld bij de Lelylijn en het Zuidasdok.
Daarmee gaat het gesprek automatisch ook over het geld waarmee fondsen de pensioenen van werkenden en gepensioneerden betalen. Belangrijke vragen zijn welk rendement zo’n investering kan opleveren en wie opdraait voor extra kosten als een project duurder uitvalt.
Zelfs met €18 miljard extra zijn niet alle plannen haalbaar
Op 16 oktober maakten minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram bekend dat er €18 miljard extra beschikbaar komt voor beheer en vernieuwing van de Nederlandse infrastructuur. Dat bedrag gaat onder meer naar wegen, bruggen, het spoor en waterwerken.
De focus ligt op het bestaande netwerk en de veiligheid ervan. Veel onderdelen zijn verouderd en moeten worden vervangen of grondig opgeknapt. Tegelijkertijd erkent het kabinet dat het budget niet toereikend is om alle ambities waar te maken.
Een aantal aanlegprojecten is daarom stilgezet door geldgebrek of omdat de uitvoering lastig is. Voor toekomstige weg- en spoorverbindingen verkennen de bewindspersonen ook andere manieren van bekostiging en financiering.
Zuidasdok kampt met een gat van ruim een miljard
Hoe fors de financiële opgave is, zie je bij Zuidasdok in Amsterdam. Het programma bevat onder meer de vernieuwing van station Amsterdam Zuid en aanpassingen aan de A10 Zuid, die ter hoogte van de Zuidas deels ondergronds gaat.
In de halfjaarrapportage over de tweede helft van 2025 wordt een tekort van €1,15 tot €1,3 miljard genoemd, inclusief markteffecten. Er is dus extra budget nodig om het volledige pakket uit te voeren.
Die rapportage stelt dat er uiterlijk eind 2026 een besluit moet vallen over de fasering en financiering van de noordelijke tunnel en de noordzijde van knooppunt Amstel. Voor de Lelylijn kondigde het kabinet een nieuw onderzoek aan. Dat betekent nog niet dat de financiering rond is.
Pensioenfondsen kiezen zélf waar ze in beleggen
Dat pensioenfondsen worden genoemd, wil niet zeggen dat de overheid hun geld zomaar kan gebruiken. Fondsen mogen alleen beleggen in het belang van hun deelnemers. Zo’n infrastructuurinvestering moet dus passen binnen hun beleid en een verantwoorde balans tussen rendement en risico hebben.
Bovendien is een investering geen gift aan de staat. De financiering moet uiteindelijk worden terugverdiend. Een andere geldschieter vinden lost dus nog niet automatisch de vraag op wie de rekening op de lange termijn betaalt.
Voorwaarden zijn bepalend
In de officiële kabinetsmededeling staan nog geen concrete afspraken met pensioenfondsen. Er is ook niets vastgelegd over een gegarandeerd rendement of over wie welke financiële tegenvaller draagt.
Juist die condities bepalen of meedoen aantrekkelijk is voor pensioenfondsen én verantwoord voor hun deelnemers. Dat er behoefte is aan nieuwe infrastructuur staat buiten kijf. Of pensioengeld daar daadwerkelijk voor wordt ingezet, hangt af van de voorstellen die op tafel komen en de beoordeling door de fondsen.
Bronnen: Vastgoedjournaal, inleidend bericht, Rijksoverheid, 16 oktober 2026, Halfjaarrapportage Zuidasdok en Kamerbrief over het beleggingskader van pensioenfondsen.
