Steeds meer Nederlanders zetten hun huis open voor statushouders die nog geen eigen plek hebben. Omdat het in de asielzoekerscentra blijft aanschuiven, wordt er gezocht naar andere manieren om mensen met een verblijfsvergunning tijdelijk te laten wonen. Een oplossing die snel aan populariteit wint: statushouders laten logeren bij Nederlandse gezinnen.
Met een speciale logeerregeling kunnen statushouders zo’n drie maanden terecht bij een gastgezin. Soms loopt dat wat uit, soms is het juist korter.
Nieuw is dat daar inmiddels een financiële tegemoetkoming bij hoort. In een proef krijgen gastgezinnen een onkostenvergoeding van 150 tot 220 euro per maand.
Het aantal mensen dat meedoet groeit. Maar waarom is zo’n regeling eigenlijk nodig? En wat komt er op je af als je tijdelijk een statushouder in huis neemt?
Meer Nederlanders zetten hun deur open
De organisatie Takecarebnb koppelt Nederlandse gastgezinnen aan statushouders die voor even onderdak zoeken.
Dat doen ze via een speciale logeerregeling.
Statushouders zijn mensen die na hun asielprocedure toestemming hebben om in Nederland te blijven. Ze mogen hier wonen, maar hebben vaak nog geen eigen huis.
Gewoonlijk wachten ze in een asielzoekerscentrum tot er passende woonruimte is.
Door het flinke woningtekort loopt dat vaak langer uit dan je zou willen.
Daarom kunnen statushouders via Takecarebnb tijdelijk bij Nederlanders thuis intrekken.
Zo maken ze alvast kennis met het leven buiten het azc.
En voor de opvanglocaties scheelt het tijdelijk plek.
Al 444 matches dit jaar
De interesse in de logeerregeling neemt toe.
Volgens de cijfers heeft Takecarebnb dit jaar al 444 koppelingen gemaakt tussen gastgezinnen en statushouders.
Dat is 18 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar.
Kortom: honderden huishoudens stellen tijdelijk hun deur open voor iemand met een verblijfsvergunning.
Niet iedereen die zich aanmeldt, wordt ook gastgezin. De organisatie zoekt combinaties waarbij verwachtingen en omstandigheden bij elkaar passen.
Iemand een paar maanden in huis hebben, verandert natuurlijk je dagelijkse ritme.
Gastgezinnen kunnen tot 220 euro per maand krijgen
Nieuw is de onkostenvergoeding.
Sinds mei draait er een pilot waarbij gastgezinnen 150 tot 220 euro per maand kunnen ontvangen.
Eerder bestond zo’n vergoeding niet.
De vergoeding is bedoeld om extra kosten te dempen.
Denk aan water, stroom en andere dagelijkse uitgaven in huis.
Het is geen loon en ook geen reguliere kamerhuur.
Het bedrag is bovendien niet voor ieder gezin gelijk.
Zo wordt het voor meer mensen haalbaar om tijdelijk iemand op te vangen, zonder dat alle bijkomende kosten volledig op je bordje terechtkomen.
Waarom verblijven statushouders zo lang in een azc?
De grootste boosdoener is het woningtekort in Nederland.
Wie een verblijfsvergunning heeft, mag het azc uit zodra er passende huisvesting is.
Gemeenten hebben echter moeite om genoeg woningen te vinden.
Daardoor wonen mensen die hun procedure al hebben afgerond soms nog maanden in een azc.
Dat werkt als een domino-effect.
Als statushouders niet kunnen doorstromen en in het azc blijven, komen er minder plekken vrij voor nieuwe asielzoekers.
Zo loopt de druk op de bestaande opvang nog verder op.
De logeerregeling haalt een stukje van die druk tijdelijk weg.
Tekort dreigt op te lopen tot duizenden plekken
Volgens de prognoses blijft de situatie in de asielopvang zorgelijk.
Blijft beleid uit, dan kan het tekort aan opvangplekken oplopen tot zo’n 3.600 in januari en zelfs 7.600 in april.
Dat zijn forse aantallen.
De capaciteit schiet dan mogelijk tekort om iedereen een plek te bieden.
Door statushouders tijdelijk bij gastgezinnen onder te brengen, komen azc-plekken sneller vrij.
Maar dit neemt het woningtekort niet weg.
Na de logeerperiode is er nog steeds een vaste woning nodig.
Het biedt dus tijdelijke verlichting, maar vervangt geen permanente huisvesting.
Hoe gaat het als je iemand in huis haalt?
Via Takecarebnb kun je je aanmelden als gastgezin.
Zij zoeken daarna een passende match met een statushouder.
Belangrijk is dat beide kanten helder hebben wat ze van elkaar verwachten.
Meestal duurt een logeerperiode ongeveer drie maanden.
In die tijd woont de statushouder tijdelijk bij jou thuis.
Voor jou betekent dat een extra huisgenoot met wie je bijvoorbeeld keuken, badkamer en andere ruimtes deelt.
Voor de statushouder is het vaak een eerste stap in het dagelijks leven in een Nederlandse wijk.
Het helpt bovendien bij het oefenen van de taal en het opbouwen van contacten.
Niet elke logeerperiode gaat vlekkeloos
Veel logeertrajecten gaan prima, maar soms stopt een verblijf eerder.
Dat gebeurde vorig jaar elf keer.
De redenen liepen uiteen.
Soms was er simpelweg geen klik tussen gezin en statushouder.
In andere gevallen veranderde er thuis iets waardoor logeren niet langer kon.
Dat laat zien dat tijdelijke opvang in je eigen huis niet voor iedereen werkt.
Samenwonen vraagt om wederzijds begrip, duidelijke afspraken en genoeg privéruimte.
Een goede kennismaking vooraf is daarom cruciaal.
Waarom melden Nederlanders zich?
Volgens Takecarebnb komen nieuwe gastgezinnen vaak bij hen terecht omdat ze actief zoeken naar manieren om vluchtelingen te helpen.
Een veelgetypte Google-vraag is bijvoorbeeld: hoe kan ik vluchtelingen helpen?
Voor sommigen is doneren niet genoeg; ze willen iets doen wat direct verschil maakt.
Met een logeerkamer kun je iemand zonder eigen woning meteen vooruithelpen.
Daarnaast leren gastgezinnen en statushouders elkaar zo beter kennen.
Tegelijk is het een persoonlijke keuze.
Niet iedereen heeft de ruimte, tijd of situatie om maandenlang iemand in huis te nemen.
Is dit dé oplossing voor de opvangcrisis?
De toename in aanmeldingen laat zien dat Nederlanders bereid zijn een deel van de opvang thuis op te pakken.
Toch is het maar de vraag hoeveel dat landelijk gezien oplost.
Met honderden matches per jaar biedt Takecarebnb voor individuele statushouders wél een belangrijke tijdelijke uitkomst.
Maar als het tekort in de duizenden loopt, zijn er ook andere maatregelen nodig.
Het grootste probleem blijft de doorstroming naar gewone woningen.
Zolang dat niet lukt, zal de druk op de opvang niet verdwijnen.
Discussie: wie is er verantwoordelijk?
De regeling roept een bredere vraag op: in hoeverre moeten burgers zelf helpen bij de opvang?
Voorstanders vinden het mooi dat mensen hun huis vrijwillig openstellen en zo statushouders steunen.
Zij zien het als een praktische manier om de druk op azc’s te verlagen en nieuwkomers sneller mee te laten doen.
Critici vinden dat opvang en huisvesting vooral een taak van de overheid is.
Structurele problemen zoals het woningtekort zouden volgens hen niet afhankelijk mogen zijn van de bereidheid van huishoudens.
Bovendien heeft lang niet elk gezin een extra slaapkamer.
Kortom: de logeerregeling biedt kansen, maar wakkert ook het debat aan over de rolverdeling tussen burgers en overheid.
Meer animo, ondanks de hobbels
Ondanks de praktische hobbels ziet Takecarebnb groeiende belangstelling.
Het aantal matches steeg met 18 procent; dit jaar zijn al 444 statushouders gekoppeld aan een gastgezin.
De nieuwe vergoeding van 150 tot 220 euro per maand haalt voor sommigen een extra drempel weg.
Voor statushouders is het fijn dat ze het azc even kunnen verlaten.
Voor opvanglocaties levert het tijdelijk extra ruimte op.
Uiteindelijk blijft de vraag hoe er genoeg permanente woningen komen.
De logeerregeling maakt voor honderden mensen echt verschil, maar lost het grote woningtekort niet op.
Wat vind jij? Zou jij drie maanden een statushouder in huis nemen voor maximaal 220 euro onkostenvergoeding per maand? Of vind je dat de overheid dit anders moet oplossen?
