Snel iets meenemen en afrekenen met een twintigje? Dat lukt tegenwoordig lang niet overal meer. Steeds meer winkels en bedrijven gaan over op alleen pin of mobiel betalen. Vooral bij zelfscankassa’s, tankstations, bioscopen en in het openbaar vervoer is cash niet meer de standaard.
Toch is er iets geks aan de hand. Volgens De Nederlandsche Bank (DNB) blijft het aantal plekken waar je contant kunt betalen redelijk constant. Slechts zo’n 4 tot 5 procent van de winkels is volledig pin-only.
Toch merk je als je vaker met cash betaalt dat het op bepaalde locaties behoorlijk is ingeperkt.
Bij deze grote namen kun je niet meer met cash terecht
Een bekend voorbeeld is KPN. In de winkels van de telecomaanbieder kun je al sinds 2017 niet meer met contant geld betalen.
KPN stapte toen over op volledig pin-only, vooral om de veiligheid van medewerkers te vergroten. Zonder geld in de kassa is de kans op overvallen en diefstal kleiner.
Ook op andere plekken is contant betalen verdwenen of stevig ingeperkt.
Denk aan onbemande tankstations van ketens als Tango en TinQ. Daar reken je direct bij de pomp af met je pinpas.
Omdat er geen personeel is om cash te verwerken, kun je er doorgaans niet met munt- of briefgeld terecht.
Ook bij Albert Heijn kun je niet altijd cash betalen
Supermarkten nemen over het algemeen nog gewoon contant geld aan. Er zijn wel uitzonderingen.
Bij sommige Albert Heijn To Go-locaties met alleen zelfscankassa’s kun je uitsluitend elektronisch afrekenen.
In reguliere supermarkten zie je daarnaast steeds vaker aparte zelfscanzones waar je alleen kunt pinnen.
Dat betekent niet dat de hele winkel contant weigert. Bij een bemande kassa kun je vaak nog wel met briefgeld en munten betalen.
Maar als een filiaal steeds meer zelfscankassa’s plaatst en minder bemande kassa’s heeft, wordt contant afrekenen in de praktijk lastiger.
Bioscopen en apotheken sturen steeds meer op pinnen
Ook in de vrijetijdssector is pinnen de norm aan het worden.
Bij bioscopen zoals Pathé ligt de focus sterk op elektronisch betalen. Afhankelijk van de locatie en de betaalopties kan contant afrekenen beperkt zijn.
Dat kan verrassend zijn als je gewend bent je kaartje of snacks cash te betalen.
Daarnaast kiezen veel apotheken ervoor pinbetalingen te stimuleren of zelfs alleen elektronisch af te rekenen.
Ook hier spelen veiligheid, snelheid en het vermijden van contant geld in de lade mee.
Het beleid verschilt per apotheek, dus het is slim om vooraf even te checken welke betaalmethoden ze aanbieden.
In bus en tram is cash al lange tijd verleden tijd
Reis je met het openbaar vervoer, dan heb je vast gemerkt dat contant betalen bijna nergens meer kan.
In veel bussen en trams kun je al jaren geen kaartje meer kopen met munt- of briefgeld.
Vervoerders schaften contant betalen aan boord af om de veiligheid van chauffeurs te vergroten en instappen sneller te maken.
Tegenwoordig check je meestal in en uit met een OV-chipkaart, pinpas of telefoon.
Ook bij treinreizen is elektronisch betalen de standaard.
Als je geen betaalpas hebt of liever contant betaalt, vraagt dat wat meer voorbereiding. Op sommige stations kun je nog met cash een kaartje kopen, maar dat is niet overal zo.
In parkeergarages wordt cash steeds vaker geweigerd
Parkeren digitaliseert razendsnel.
Bij parkeergarages van bijvoorbeeld Q-Park staan op veel plekken automaten waar je met pinpas of telefoon betaalt.
Daarnaast kun je steeds vaker automatisch afrekenen via kentekenherkenning of een parkeerapp.
Handig voor automobilisten, want je hoeft niet meer langs een betaalautomaat.
Maar als je alleen contant bij je hebt, kun je bij sommige garages vastlopen.
Welke betaalopties er zijn, verschilt per locatie.
Waarom stappen bedrijven over op pin-only?
Daar zijn meerdere redenen voor.
Veiligheid weegt zwaar: zonder contant geld in de zaak is er voor criminelen minder te halen.
Daarnaast kost het verwerken van cash tijd en geld.
Medewerkers moeten wisselgeld klaar hebben, kassa’s tellen en contanten veilig afstorten.
Bij elektronische betalingen gaat veel daarvan automatisch.
Ook bij zelfscankassa’s is elektronisch betalen handig. Winkels hoeven dan geen systemen te plaatsen voor het innemen en uitgeven van biljetten en munten.
Voor bedrijven is pin-only daarmee vaak eenvoudiger.
Maar niet iedereen juicht die ontwikkeling toe.
Waarom blijft contant geld belangrijk?
Hoewel steeds meer Nederlanders met pinpas of telefoon betalen, is cash voor een deel van de mensen onmisbaar.
Denk aan ouderen die minder vertrouwd zijn met digitale middelen.
Ook als je moeite hebt met digitaal bankieren, geen geschikte betaalpas hebt of je uitgaven strak wilt beheren, kan contant geld juist prettig zijn.
Bovendien heeft cash een voordeel: je kunt betalen zonder direct een elektronische transactie.
Bij storingen in het betalingsverkeer is contant geld daarnaast een praktisch vangnet.
DNB benadrukt daarom het belang van een goed werkend contant geld-systeem.
Maar echt pin-only is maar 4 tot 5 procent van de winkels
Ondanks alle voorbeelden van plekken waar je niet met cash terechtkunt, schetsen de DNB-cijfers een genuanceerder beeld.
Het overgrote deel van de Nederlandse winkels accepteert nog steeds contant geld.
Slechts ongeveer 4 tot 5 procent is volledig pin-only.
Met andere woorden: bij zo’n 95 tot 96 procent kun je nog gewoon contant afrekenen.
Volgens DNB blijft de acceptatie van cash daarmee relatief stabiel.
Toch zegt dat niet alles.
Een winkel kan officieel contant accepteren, terwijl een groot deel van de kassa’s alleen pin ondersteunt.
Bovendien zijn er sectoren buiten de klassieke detailhandel waar cash veel minder gebruikelijk is.
Daardoor kan het voor jou voelen alsof contant sneller verdwijnt dan de landelijke winkelcijfers laten zien.
Mag een winkel cash weigeren?
In Nederland is er momenteel geen landelijk verbod op betalen met contant geld.
Dat betekent echter niet dat elke winkel verplicht is alle contante betalingen aan te nemen.
Binnen de huidige regels mogen bedrijven vaak zelf kiezen welke betaalmiddelen ze accepteren, zolang ze dat duidelijk communiceren.
Politiek wordt er wel gesproken over nieuwe regels om contant betalen beter te borgen.
Daarbij speelt de vraag hoe iedereen toegang houdt tot essentiële producten en diensten als je niet elektronisch kunt of wilt betalen.
Het raakt daarmee aan een bredere discussie over toegankelijkheid en de toekomst van betalen.
Gaat contant geld ooit helemaal verdwijnen?
Voorlopig niet.
De meeste winkels nemen nog steeds munten en biljetten aan.
Tegelijk zie je dat elektronisch betalen op steeds meer plekken de norm is.
Bij onbemande locaties, zelfscankassa’s, parkeergarages en in het ov is dat al duidelijk zichtbaar.
De grote uitdaging is zorgen dat betalen voor iedereen toegankelijk blijft.
Want pinnen is voor velen snel en makkelijk, maar er zijn ook genoeg mensen die liever of noodgedwongen contant betalen.
De cijfers van DNB laten zien dat cash in winkels nog lang niet weg is. Maar als je alleen met munten en briefgeld op stap gaat, kun je steeds vaker voor onverwachte situaties komen te staan.
Hoe reken jij meestal af in de winkel? Betaal je nog geregeld contant, of bijna altijd met je pinpas of telefoon?
