Als je iets erft, betaal je in Nederland in sommige gevallen belasting. CDA-voorman Henri Bontenbal vindt dat juist de regels rond forse erfenissen en schenkingen opnieuw tegen het licht moeten.
Hij wil dat jouw kansen in het leven minder afhangen van wat je ouders bezitten. Daarom duwt hij aan voor aanpassingen in het belastingstelsel.
Vooral wie hoge bedragen of waardevolle bezittingen erft, kan met andere regels te maken krijgen als zijn ideeën doorgaan.
Zijn inzet zorgt ondertussen voor flink debat in Den Haag.
Wat wil Bontenbal nu precies veranderen? En ga je straks automatisch meer erfbelasting betalen?
Bontenbal wil flinke erfenissen anders belasten
Tijdens de H.J. Schoo-lezing op 31 augustus 2026 ging Bontenbal uitgebreid in op economische ongelijkheid in Nederland.
Volgens hem groeit de kloof tussen mensen die financiële steun krijgen van thuis en mensen die alles zelf moeten opbouwen.
Dat zie je bijvoorbeeld terug op de huizenmarkt.
Jongeren die een ouderlijke gift krijgen, kunnen makkelijker instappen; wie dat niet heeft, vist vaak achter het net.
Volgens hem zouden inzet en talent zwaarder moeten wegen dan geërfd vermogen bij de kansen die je krijgt.
Daarom wil hij opnieuw naar de belasting op grote vermogens, erfenissen en schenkingen kijken.
Wat kan dit voor jouw erfenis betekenen?
Belangrijk om te weten: dit zijn nog geen definitieve wetten.
Hij bracht zijn plannen naar voren in een lezing en in het bredere debat over belastingen.
Er is dus niet afgesproken dat iedereen binnenkort meer erfbelasting gaat betalen.
Hij richt zich vooral op de heffing rond grote vermogens.
In het CDA-programma staat bijvoorbeeld een extra belastingschijf voor forse erfenissen.
Dat zou neerkomen op een hoger tarief boven een bepaalde drempel.
Of dit er echt komt, hangt af van onderhandelingen en de uiteindelijke besluitvorming in het parlement.
Waarom wil het CDA hieraan sleutelen?
Volgens Bontenbal raakt een samenleving uit evenwicht als ouderlijk vermogen steeds bepalender wordt.
Een nalatenschap kan bestaan uit spaargeld, beleggingen of een huis.
Als de één grote bedragen meekrijgt en de ander niets, lopen verschillen tussen gezinnen verder op.
Hij waarschuwt dat zo een nieuwe scheidslijn in de samenleving kan ontstaan.
Daarom wil het CDA nagaan of de huidige regels wel genoeg doen voor gelijke kansen.
De partij vindt ook dat vermogen kunnen opbouwen en doorgeven moet blijven, maar wil de fiscale voordelen bij zeer grote vermogens opnieuw wegen.
Schenkingen komen ook in beeld
Het gaat niet alleen om erfenissen.
Bontenbal wil ook naar schenkingen tijdens het leven kijken.
Een bekend fenomeen daarbij is ‘schenken op papier’.
Ouders leggen dan vast dat ze een bedrag schenken zonder het direct over te maken.
Afhankelijk van de voorwaarden kan dat later invloed hebben op de erfbelasting.
Bontenbal is kritisch op dit soort routes om erfbelasting te drukken.
Hij wil voorkomen dat vooral grote vermogens profiteren van fiscale mogelijkheden die niet voor iedereen even toegankelijk zijn.
En de hypotheekrenteaftrek dan?
In dezelfde discussie pleitte hij ook voor het afbouwen of zelfs afschaffen van de hypotheekrenteaftrek.
Met die regeling mogen huiseigenaren onder voorwaarden betaalde rente aftrekken van hun inkomen.
Dat levert veel huishoudens voordeel op.
Aanpassingen kunnen dus merkbaar zijn in je maandlasten.
Dit raakt de bredere discussie over de woningmarkt en ons belastingstelsel.
Voorstanders van hervorming vinden dat de aftrek prijzen opstuwt en vooral huiseigenaren helpt.
Tegenstanders benadrukken dat veel gezinnen hun financiën juist op de bestaande regels hebben ingericht.
Ook hier geldt: politieke uitspraken betekenen niet dat er direct iets verandert.
Kritiek op de plannen
De ideeën van Bontenbal roepen uiteenlopende reacties op.
Critici vinden dat ouders de vrijheid moeten houden om vermogen aan hun kinderen na te laten.
Zij wijzen erop dat over inkomen en bezit al eerder belasting is betaald.
Een hogere heffing voelt voor hen als nogmaals in het familievermogen graaien.
Daarnaast zijn er nalatenschappen die vooral uit een woning of familiebedrijf bestaan.
Als erfgenamen dan niet genoeg spaargeld hebben om de belasting te voldoen, kan dat knellen.
Daar staat tegenover dat de uitkomst sterk afhangt van vrijstellingen, tarieven en uitzonderingen.
Een wijziging in de erfbelasting treft dus niet iedere erfgenaam op dezelfde manier.
Voorstanders zien juist meer gelijke kansen
Er zijn ook voorstanders van zwaarder belasten van grote nalatenschappen.
Zij stellen dat grote vermogensoverdrachten blijvende ongelijkheid kunnen versterken.
Wie veel erft, krijgt immers kansen die iemand zonder erfenis niet heeft.
Volgens hen kan een hogere heffing op zeer grote erfenissen die kloof verkleinen.
De opbrengst kan bovendien worden ingezet voor publieke voorzieningen of lagere lasten op arbeid.
Uiteindelijk draait het om de vraag: hoeveel ruimte geef je families om vermogen door te geven en welk deel herverdeel je via belastingen?
Politieke partijen liggen uit elkaar
In de politiek lopen de meningen over erfbelasting flink uiteen.
Sommige partijen willen grote erfenissen juist zwaarder belasten.
Anderen willen de erfbelasting verlagen of zelfs afschaffen.
Dat verschil werd begin oktober weer zichtbaar.
Bij gesprekken over de financiering van veranderingen in de belasting op sparen en beleggen kwamen ook erf- en schenkbelasting voorbij.
CDA en D66 stonden open voor het aanpakken van voordelen rond schenken op papier.
De VVD was daartegen.
Kortom: binnen de coalitie is er nog geen akkoord over mogelijke aanpassingen.
Is er al iets besloten?
Nee. Er ligt nog geen definitief besluit om de erfbelasting volgens Bontenbals lijn te verhogen.
Zijn opmerkingen maken deel uit van het bredere gesprek over vermogens en belastingen.
Nieuwe plannen moeten eerst worden uitgewerkt tot wetgeving,
waarna zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer ermee moeten instemmen.
In dat traject kunnen voorstellen veranderen, vertragen of sneuvelen.
Het is dus te vroeg om te zeggen of en hoeveel je in de toekomst extra zou betalen.
Wat kun je nu doen als je een erfenis verwacht?
Verwacht je op korte termijn een erfenis of wil je vermogen nalaten? Je hoeft nu niets aan te passen vanwege Bontenbals uitspraken.
De huidige regels blijven gelden tot er nieuwe wetten zijn aangenomen.
Wel is het slim om eventuele wijzigingen te blijven volgen.
Bij grote nalatenschappen, familiebedrijven of woningen kan een aanpassing flink doorwerken.
Ook schenkingen tijdens het leven hebben fiscale kanten.
Wil je een groter vermogen overdragen? Vraag dan advies aan een notaris of fiscalist.
Die kan aangeven welke regels nu gelden en welke opties wettelijk mogelijk zijn.
Brede discussie over de toekomst van erfenissen
De uitspraken van Henri Bontenbal hebben het debat over erfbelasting nieuw leven ingeblazen.
Hij vindt dat je kansen minder afhankelijk moeten zijn van wat je van je ouders meekrijgt.
Tegenstanders vrezen juist dat hogere belastingen het doorgeven van familievermogen bemoeilijken.
Voorlopig is vooral duidelijk dat de politiek verdeeld is.
Of de erfbelasting echt omhoog gaat, voor welke bedragen dat zou gelden en vanaf wanneer, staat nog niet vast.
Wat vind jij: moeten forse erfenissen zwaarder worden belast, of moet de overheid familievermogen juist zo veel mogelijk laten liggen?
