Voor honderdduizenden Nederlandse huishoudens hangt een financiële domper in de lucht. Het kabinet wil namelijk een belangrijke belastingaftrek voor mensen met hoge zorgkosten schrappen.
Het draait om de aftrek voor specifieke zorgkosten. Met die regeling mag je onder voorwaarden een deel van je medische kosten van je belastbaar inkomen aftrekken bij de aangifte.
Met name ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking maken hier veel gebruik van.
Gaan de plannen door, dan is dit belastingvoordeel per 1 januari 2028 verleden tijd.
Dat kan bepaalde huishoudens jaarlijks honderden euro’s schelen.
Zo’n 900.000 huishoudens maken er nu gebruik van
Voor veel Nederlanders is deze aftrek een belangrijke steun in de portemonnee.
De zorgverzekering dekt lang niet alle medische uitgaven volledig.
Denk aan sommige medicijnen, hulpmiddelen, voorgeschreven diëten of reiskosten voor behandelingen.
Voldoe je aan de voorwaarden en maak je genoeg kosten, dan mag je een deel daarvan aftrekken van het inkomen waar je belasting over betaalt.
Zo kan je uiteindelijke aanslag lager uitpakken.
Uit cijfers die het kabinet aan de Tweede Kamer stuurde, blijkt dat in 2024 zo’n 900.000 huishoudens hiervan gebruik maakten.
Voor veel mensen is dit voordeel dus geen incidenteel meevallertje, maar een vaste factor in hun financiën.
Hoeveel geld kan dit schelen?
Dat hangt sterk per situatie af.
Volgens berekeningen waarover onder meer Zorgwijzer schreef, levert de regeling gemiddeld zo’n 400 euro per jaar aan belastingvoordeel op.
Dat is een gemiddelde: sommigen krijgen minder terug, anderen besparen juist flink meer.
Wat het voor jou betekent, hangt onder meer af van je inkomen, je zorgkosten en je fiscale situatie.
Er kunnen ook indirecte effecten zijn op inkomensafhankelijke toeslagen.
De aftrek drukt nu namelijk je verzamelinkomen, en dat telt mee voor allerlei regelingen.
Valt de aftrek weg, dan komt dat verzamelinkomen op papier hoger uit, zonder dat je echt meer verdient.
Daardoor kan een deel van de mensen minder toeslag krijgen.
Waarom wil het kabinet hiermee stoppen?
Het kabinet vindt dat de huidige aftrek niet goed genoeg werkt.
Volgens hen is de regeling lastig voor burgers en lastig uitvoerbaar voor de Belastingdienst.
Je moet zelf uitpluizen welke kosten wel en niet mogen.
Ook moet je bonnetjes en andere bewijzen bewaren.
Bovendien is er een inkomensafhankelijke drempel, waardoor niet elke euro aan zorgkosten meteen voordeel oplevert.
Volgens het kabinet komt de steun niet gericht genoeg terecht bij wie het het hardst nodig heeft.
Daarnaast moet je de kosten eerst zelf voorschieten en volgt eventuele compensatie pas achteraf via de belasting.
Daarom bekijkt de regering hoe mensen met hoge zorgkosten op een andere manier geholpen kunnen worden.
Honderden miljoenen euro’s gemoeid
De geplande afschaffing tikt ook aan voor de Rijksbegroting.
Volgens NieuwRechts levert de maatregel de schatkist circa 533 miljoen euro op.
Voor een nieuwe vorm van ondersteuning is daarbij ongeveer 350 miljoen euro gereserveerd, zo staat in die berichtgeving.
Daar rijst een belangrijke vraag.
Hoe wordt dat geld straks verdeeld, en krijgen de huidige gebruikers genoeg compensatie?
Daar is nog geen volledige duidelijkheid over.
Het kabinet onderzoekt nog hoe die ondersteuning anders kan worden vormgegeven.
Een uitgewerkt, definitief alternatief is er nog niet.
Zorgen bij ouderen en mensen met een chronische aandoening
Belangenorganisaties voor mensen met een chronische ziekte of beperking maken zich zorgen.
Voor hen zijn extra zorgkosten vaak structureel.
Heb je jarenlang hulpmiddelen, speciale voeding of vervoer naar het ziekenhuis nodig, dan blijven die kosten elk jaar terugkomen.
De aftrek hielp om een deel daarvan te compenseren.
Als die mogelijkheid verdwijnt, tikt dat direct door in het huishoudbudget.
Voor lage en middeninkomens maken een paar honderd euro per jaar echt verschil.
Bovendien kun je op noodzakelijke medische uitgaven vaak niet zomaar bezuinigen.
Ook in de Tweede Kamer leven vragen
Politiek ligt dit gevoelig.
In september nam de Tweede Kamer een motie aan om te onderzoeken hoe de aftrek behouden kan blijven, maar dan gerichter en doelmatiger.
De motie was van ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker en kreeg brede steun.
Het doel: voorkomen dat mensen met een chronische ziekte of beperking extra financieel worden geraakt.
Het kabinet zegt de knelpunten in de huidige regeling te willen oplossen.
Tegelijkertijd wordt nog gekeken welke alternatieven haalbaar zijn.
Kortom: het laatste woord is er nog niet over gezegd.
Wat betekent dit voor je belastingaangifte?
Voor iedereen die nu aftrekt, verandert er voorlopig niets.
Het voorstel is om de regeling per 1 januari 2028 te schrappen.
Totdat de wet is aangepast, blijven de huidige regels dus van kracht.
Maak je in 2026 of 2027 aftrekbare zorgkosten, dan kun je die onder de bestaande voorwaarden nog gewoon meenemen in je aangifte.
Let wel: niet elke medische uitgave is aftrekbaar.
Voor bijvoorbeeld medicijnen, hulpmiddelen en vervoer gelden specifieke voorwaarden.
Het verplichte eigen risico van je zorgverzekering is bovendien niet aftrekbaar.
Twijfel je, check dan op de website van de Belastingdienst welke kosten meetellen.
Mogelijk ook impact op de zorgtoeslag
Een minder bekend effect van de afschaffing raakt de zorgtoeslag.
De huidige aftrek kan je verzamelinkomen verlagen.
En dat inkomen telt mee bij het recht op toeslagen.
Verdwijnt de aftrek, dan kan dat inkomen voor die berekening hoger uitpakken.
Daarmee kunnen sommige huishoudens minder zorgtoeslag ontvangen.
Of dat echt zo is en om hoeveel geld het gaat, hangt af van je persoonlijke situatie en de regels die dan gelden.
Het is dus niet zo dat al die 900.000 huishoudens automatisch hetzelfde bedrag mislopen.
Mogelijk verdwijnt ook een andere tegemoetkoming
Naast de aftrek wil het kabinet ook de bijbehorende Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten schrappen.
Die regeling is er voor mensen die door hun fiscale positie niet het volle voordeel van de zorgkostenaftrek kunnen benutten.
Voor sommige huishoudens is dit een extra steuntje in de rug.
Ook hier moet duidelijk worden wat er eventueel voor in de plaats komt.
Dat maakt de discussie over compensatie extra urgent.
Is dit al definitief?
Nee.
Hoewel de afschaffing in het Belastingplan 2027 staat, moeten zowel Tweede als Eerste Kamer nog akkoord gaan.
Tijdens de behandeling kan er nog van alles worden aangepast.
Kamerleden kunnen ook voorstellen doen om onderdelen te wijzigen of extra bescherming voor kwetsbare groepen te regelen.
Het staat dus niet vast dat de aftrek in deze vorm echt verdwijnt.
Wel is duidelijk dat het kabinet de huidige aanpak wil vervangen.
Wat kun je nu al doen?
Heb je hoge zorgkosten, dan is het slim de ontwikkelingen te blijven volgen.
Heb je nu recht op aftrek, dan hoef je daar echt niet direct mee te stoppen.
Blijf de huidige mogelijkheden juist benutten zolang ze bestaan.
Bewaar dus facturen en betaalbewijzen van medische uitgaven die mogelijk aftrekbaar zijn.
Check bij je aangifte welke voorwaarden precies gelden.
Pas als het wetsvoorstel definitief is en duidelijk is hoe een eventuele vervanger eruitziet, kun je beter inschatten wat dit voor jouw situatie betekent.
Veel onzekerheid voor honderdduizenden Nederlanders
De geplande afschaffing van de zorgkostenaftrek raakt een gevoelig punt: de betaalbaarheid van noodzakelijke zorg.
Het kabinet wil vereenvoudigen en steun gerichter inzetten.
Tegelijk vrezen belangenclubs dat ouderen en chronisch zieken erop achteruitgaan als compensatie uitblijft.
Voor zo’n 900.000 huishoudens staat daarmee een bestaande fiscale regeling op de tocht.
Of de afschaffing echt doorgaat en hoeveel mensen uiteindelijk verliezen of gecompenseerd worden, wordt de komende tijd duidelijk.
Wat vind jij: moet de belastingaftrek voor hoge zorgkosten blijven bestaan?
